Serena MCP nedir? Claude Code ve Codex'e kod arama ve düzenleme araçları vermek, kurulum ve güvenlik

Kodlama asistanına (Claude Code, Codex gibi) Serena'yı bağlarsın; asistan kod editörlerindeki gibi "şu fonksiyon nerede, nerelerde kullanılıyor, bu adı her yerde değiştir" araçlarını kullanır, büyük projede dosyaları baştan sona okumak yerine doğrudan ilgili fonksiyona gider. Açık kaynaklı bir program; yazılım ücretsiz, asıl işi bağladığın asistanın modeli yapar ve onun planı geçerlidir. Kod yazmayan biri için bir işi yok; kurulumu terminalden uv ile yapılır, hesap ya da anahtar istemez. Dosya değiştirebilen ve kabuk komutu çalıştırabilen bir araç olduğu için güvenlik bölümünü oku.

Ne yapar: Kodlama asistanına sembol bulma ve yeniden adlandırma araçları verir
Tür: MCP sunucusu (bilgisayarında çalışır)
Nerede: Claude Code, Claude Desktop, Codex, VS Code, JetBrains
Gerekenler: uv ve terminal; hesap ya da anahtar yok
Dikkat: Dosya değiştirebilir, kabuk komutu çalıştırabilir
Son sürüm: 2.0.0 (13.10.2026)
Ücret: Ücretsiz, açık kaynak

Serena ne işe yarar?

MCP, yapay zekâ programlarının dış araçlara bağlanması için kullanılan ortak bir standarttır. Serena bu standartla çalışan küçük bir programdır: kodlama asistanına kodu bir editörün anladığı gibi (fonksiyon, sınıf, değişken düzeyinde) gezme ve değiştirme araçları ekler. Kodu anlamak için editörlerin kullandığı dil sunucularından yararlanır; 40'tan fazla dili destekler (README).

SenKodla ilgili işi yazarsın

AsistanClaude Code, Claude Desktop, Codex, VS Code

SerenaBilgisayarında çalışır

Projenin koduSembol arama, referans, yeniden adlandırma

Dosya değiştirebilir ve kabuk komutu çalıştırabilir.

Kodda fonksiyon ve sınıf bulmakNe alırsın: Sembol listesi, dosya özeti ve referans listesi (kod parçalarıyla) asistanın sohbetine düşerAyrı kurulum gerekir Kodu fonksiyon düzeyinde düzenletmekNe alırsın: Kaynak dosyalarda değişiklik (geri almak için git kullan)Ayrı kurulum gerekir Projenin notlarını oturumlar arası tutmakNe alırsın: Projede .serena/memories/ klasöründe not dosyalarıAyrı kurulum gerekir

Kime yarar: büyük bir kod projesinde Claude Code ya da Codex gibi bir asistanla çalışıp asistanın yanlış yeri düzenlemesinden ya da çok okuyup hak harcamasından şikâyet eden geliştiricilere. Kime yaramaz: kod yazmayana; Serena yapay zekâ değildir, kendi başına cevap üretmez, işi bağladığın asistanın modeli yapar.

Serena dosyalarını değiştirir. Projeyi mutlaka sürüm kontrolünde (git) tut; resmî belge de bunu öneriyor.

Serena nasıl kurulur?

Kurulum terminalden yapılır. Tek zorunlu ön koşul uv (Python paket aracı); Python'u uv kurar. Komutlar resmî README ve belgelerden aynen alındı.

uv'yi kur: docs.astral.sh/uv/getting-started/installation
Serena'yı kur ve ilk ayarı yap (aşağıdaki iki komut).

Serena'yı kur› uv tool install -p 3.13 serena-agent

İlk ayar› serena init

README'nin kendi uyarısı: Serena'yı bir MCP ya da eklenti pazarından (marketplace) kurma; oradaki komutlar eski. Yukarıdaki uv yolunu kullan.

Tek komut› serena setup claude-code

Elle, tüm projeler için› claude mcp add --scope user serena -- serena start-mcp-server --context claude-code --project-from-cwd

Kurulduğunu Claude Code'da /mcp yazarak gör.
Serena geç başlıyorsa belge MCP_TIMEOUT değerini yükseltmeni öneriyor (örneğin 60000).

File › Settings sonra Developer sonra MCP Servers sonra Edit Config yolundan claude_desktop_config.json dosyasını aç.
Şu bloğu ekle: { "mcpServers": { "serena": { "command": "serena", "args": ["start-mcp-server", "--context=desktop-app"] } } }
Kaydet; uygulamayı File › Exit ile tamamen kapatıp yeniden aç (normal kapatma yalnız küçültür).
Her sohbette projeyi etkinleştirmen gerekir: "Activate the current dir as project using serena".

Tek komut› serena setup codex

Elle kurulum için belge ~/.codex/config.toml dosyasına [mcp_servers.serena] bloğu eklemeni anlatıyor. Codex uygulaması projenin klasöründe başlamadığı için oturum başında projeyi etkinleştirmen önerilir.

VS Code: komut paletinden MCP: Add Server › Command (stdio) seç.
Komut olarak aşağıdakini gir; proje kendiliğinden etkinleşmez, her oturumda sen etkinleştirirsin.

VS Code› serena start-mcp-server --context=vscode

Cursor, Cline, Windsurf gibi editörler için belgede ayrı adım yok. Genel yönerge: istemcinin "özel MCP sunucusu ekle" ekranına aşağıdaki komutu stdio olarak gir.

Genel editör komutu› serena start-mcp-server --context ide

Serena nasıl kullanılır?

Serena arka planda çalışır; sen asistanına normal istek yazarsın, asistan uygun olduğunda Serena'nın araçlarını kendisi kullanır. Projenin etkinleşmesi gerekir: Claude Code ve Codex kurulumu projenin klasöründen başlatıyorsa bu otomatiktir, Claude Desktop ve VS Code'da ise sohbetin başında aşağıdaki cümleyi yazarsın.

Projeyi etkinleştirme (Claude Desktop, VS Code)"Activate the current dir as project using serena"Resmî belgedeki cümle; İngilizce yazılır.

Kod arama"Serena'yı kullanarak calculateTotal fonksiyonunun nerede tanımlandığını ve nerelerden çağrıldığını bul. Dosyaları baştan sona okuma."

Güvenli yeniden adlandırma"OrderService sınıfının adını CheckoutService olarak tüm projede değiştir; önce hangi dosyaların etkileneceğini listele, onayımdan sonra uygula."

Serena değişikliği dosyaya yazar. İşten önce git'te temiz bir noktada ol ve sonucu git diff ile kontrol et.

Serena hangi programlarda çalışır?

Claude CodeVar	Resmî belgede ayrı kurulum bölümü var (`serena setup claude-code`).
Claude DesktopVar	Resmî belgede yapılandırma dosyası adımları var.
Codex (komut satırı ve uygulama)Var	Resmî belgede ayrı bölüm var (`serena setup codex`).
VS CodeVar	Resmî belgede ayrı bölüm var.
GitHub Copilot (komut satırı ve JetBrains), Junie, AI AssistantVar	Belgede ayrı bölümler var; ayrıca Grok Build CLI, CodeBuddy ve Antigravity için de.
Cursor, Cline, WindsurfNet değil	Belgede yalnız adları geçiyor, özel kurulum adımı yok; genel editör yönergesi (`--context ide`) öneriliyor.
ChatGPTNet değil	Belgede yalnız dolaylı bir yol anlatılıyor (özel GPT, bir köprü programı ve tünel gerektiriyor); düz kurulum değil.

"Belgede yok" çalışmaz demek değil, yalnız resmî kaynak yazmıyor demektir. Bu liste Serena belgelerindeki istemci bölümlerinden derlendi.

Serena neye erişir? Güvenlik uyarıları

Okur

Projedeki kaynak dosyalar (dil sunucusu üzerinden semboller ve referanslar), Serena ayarları ve hafıza dosyaları.

Yazar ve siler

Kaynak dosyalarda sembol düzeyinde düzenleme ve yeniden adlandırma; hafıza dosyaları; sembol ve hafıza silme araçları. Silme ya da düzenleme yanlışsa geri almanın yolu git.

Kabuk komutu

Araç listesinde komut çalıştıran bir araç var. Varsayılan (Claude Desktop) bağlamda açık; Claude Code, Codex ve editör bağlamlarında dışlanmış. Yeni sürümde (2.0) bir arayüz seçeneğinde bu dışlamalar güvence sayılmıyor; resmî güvenlik sayfası tam korumanın tek yolunun yalıtılmış ortam (örneğin Docker) olduğunu söylüyor.

İnternet ve veri

Resmî gizlilik sayfası kişisel veri ya da proje verisinin dışarı gönderilmediğini yazıyor. Yine de her açılışta anonim kullanım bilgisi gider (sürüm, işletim sistemi, arayüz, dil, bağlam); SERENA_USAGE_REPORTING=false ile kapanır. Araç sonuçları (kod parçaları dahil) bağladığın asistanın modeline gider.

Kayıtlı güvenlik uyarıları

Yeni (14.10.2026): GHSA-pp6p-xvxf-8hhx, yüksek önemli. Kötü niyetli bir depo Serena ile açılınca sembol önbelleği üzerinden bilgisayarında kod çalıştırılabiliyor. 1.7.1 ve öncesi etkileniyor, düzeltme 2.0.0. Eski sürümdeysen güncelle; MIT lisansı için 1.7.0'da kalmak bu açığı açık bırakır.
Daha önce iki uyarı yayımlanmış: Dashboard'a yönelik CVE-2026-49471 (yüksek; 1.5.2'den önceki sürümler) ve proje etkinleştirmede şablon enjeksiyonu GHSA-pp25-4cg4-qcr9 (kritik; 1.6.1 ve öncesi).
Eski ikisi 1.7.0 ve sonrasında düzeltilmiş. 2.0.0 için bu üçü dışında kayıtlı uyarı görünmüyor (15.10.2026). Bu bir güvenlik belgesi değil.

Güven modeli

Resmî belge yerel makineyi, bağlı asistanı ve üzerinde çalışılan depoyu güvenilir varsayıyor. Güvenmediğin bir depoyu Serena ile açma; belge güvenilmeyen depo için çözümün yalıtılmış ortam olduğunu söylüyor.

Bu bilgiler resmî belgelerden ve GitHub kayıtlarından derlendi; bir güvenlik denetimi ya da sertifika değildir. Şirket kodunda kullanmadan önce ekibinin kurallarına bak.

Serena ücretsiz mi? Lisans ve sürüm

Serena yazılımının kendisi ücretsiz ve açık kaynak. Ücretli olan tek parça isteğe bağlı JetBrains eklentisi: Marketplace kaydı 7 günlük deneme gösteriyor, tutarı resmî kaynaklarda görünmüyor. Bağladığın asistanın (Claude, Codex vb.) kendi planı ve limiti ayrıca geçerli.

Sürüm	Lisans
2.0.0 ve sonrası (son sürüm 2.0.0, 13.10.2026)	GPL-3.0-or-later (içindeki SolidLSP bileşeni MIT)
1.7.0 ve öncesi	MIT; 1.7.0 son MIT sürüm. Dikkat: 1.7.1 ve öncesinde yüksek önemli uzaktan kod çalıştırma açığı var (GHSA-pp6p-xvxf-8hhx), düzeltme yalnız 2.0.0 sürümünde

Resmî komut sürüm sabitlemez: yeni kurulum en güncel sürümü (şu an 2.0.0) getirir. Resmî kaynak ticari kullanım için ayrı bir kısıt yazmıyor; GPL koşullarının kendi işine etkisi hukuki görüş gerektirir, bu sayfa hukuki görüş değildir.

Sık sorunlar ve çözümleri

Ne oluyor	Ne yapmalı
Asistan Serena'ya bağlanamıyor ya da "serena" komutu bulunamıyor	Serena yavaş başlıyorsa MCP_TIMEOUT değerini yükselt. İstemci serena'yı bulamıyorsa yapılandırmaya serena'nın tam yolunu yaz (Claude Desktop kabuk ayarlarını devralmaz).
Serena kurulu görünüyor ama asistan araçlarını kullanmıyor	Resmî belge bunu Claude Code'un araç yükleme davranışına bağlıyor; isteğe bağlı (alfa) hook kurulumu ve sistem istemi seçeneği anlatıyor. İsteğini "Serena'yı kullanarak…" diye başlatmak da yol gösterir.
Her açılışta Serena panel penceresi açılıyor	Genel ayarda `web_dashboard_open_on_launch: False` yaz ya da sunucuyu `--open-web-dashboard False` ile başlat.
İlk kullanımda çok yavaş ya da takılıyor	Büyük projelerde `serena project index` ile önceden önbellek oluştur; dilin ön koşullarını (Java, C#, Go vb.) belgedeki "Language Support" sayfasından kontrol et.
Kullanıcıların bildirdiği Bellek ve işlemci doluyor, çok sayıda serena süreci görünüyor	Birçok GitHub sorununda bildirilmiş; resmî kaynak tek bir çözüm yazmıyor. Kullanmadığın sunucuları kapat, sorun sürerse güncel sürüme geç.
Windows'ta kurulum ya da dil sunucusu hatası	Belge `git config --global core.autocrlf true` ayarını öneriyor. Kullanıcıların bildirdiği Windows başlıklı çok sayıda sorun var (npm bulunamadı, derleme araçları gibi).

Serena nasıl kaldırılır?

İstemciden kaldır. Claude Code: claude mcp remove serena. Claude Desktop: yapılandırma dosyasındaki serena bloğunu sil, uygulamayı File › Exit ile kapatıp aç. Codex: ~/.codex/config.toml içindeki [mcp_servers.serena] bloğunu sil.
Programı kaldır. uv tool uninstall serena-agent
Kalıntıları elle sil (istersen). Kendiliğinden silinmez: kullanıcı klasöründeki .serena klasörü (ayarlar, günlükler, indirilen dil sunucuları) ve her projedeki .serena/ klasörü (hafızalar, önbellek).

Sık sorulan sorular

Serena MCP nedir, ne işe yarar?

Kodlama yapan yapay zekâ asistanına (Claude Code, Codex gibi) fonksiyon ve sınıf düzeyinde arama, düzenleme ve yeniden adlandırma araçları veren açık kaynaklı bir program. MCP, yapay zekâ programlarının dış araçlara bağlanma standardıdır. İşi yapan yine bağladığın asistanın modelidir.

Serena Claude Code'a nasıl kurulur?

Önce uv'yi kur, sonra uv tool install -p 3.13 serena-agent ve serena init komutlarını çalıştır; ardından serena setup claude-code yaz. README, Serena'yı eklenti ya da MCP pazarlarından kurmamanı söylüyor, çünkü oradaki komutlar eski.

Serena hangi programlarla çalışır?

Belgede kurulum adımı olanlar: Claude Code, Claude Desktop, Codex, VS Code, GitHub Copilot (komut satırı ve JetBrains), JetBrains Junie ve AI Assistant, Grok Build, CodeBuddy, Antigravity. Cursor, Cline ve Windsurf yalnız adıyla anılıyor; özel adım yok.

Serena ücretsiz mi, lisansı ne?

Yazılım ücretsiz ve açık kaynak. 2.0.0 ve sonrası GPL-3.0-or-later, 1.7.0 ve öncesi MIT. Ücretli olan tek şey isteğe bağlı JetBrains eklentisi; bağladığın asistanın planı ayrıca geçerli.

İlgili rehberler

Cline

Grok Build

Claude Plugins Official

21st MCP

ai-memory awwwards-animations

Kaynaklar

Resmî kaynaklarda net olmayanlar: JetBrains eklentisinin fiyatı (resmî kaynakta net değil) · 2.0 ile yeni kurulumlarda arayüz seçeneğinin ne olduğu (belge açıkça yazmıyor) · Cursor, Cline ve Windsurf için menü yolları · Serena panelinin Türkçe seçeneği (resmî kaynak yazmıyor). Her biri ilgili bölümde ne yapabileceğinle birlikte yazılı.