YÖK Tez MCP nedir? Asistanla tez arama, kurulum, sınırlar ve bilinen sorunlar
Asistanına bir konuda tez aratırsın; YÖK Tez MCP YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde arar, tezin künyesini, özetini, anahtar kelimelerini ve APA, IEEE, MLA, Chicago, Harvard atıf biçimlerini getirir, yayım izni verilmiş tezlerin PDF'ini sayfa sayfa Markdown'a çevirip okutur. Kodda 6 araç var ve hepsi okuma. Said Sürücü'nün MIT lisanslı topluluk projesi, YÖK ile resmî bağı yok. Resmî bir API kullanmıyor: Merkezin web sayfalarını çağırıp HTML'ini ayrıştırıyor, bu yüzden YÖK sitesi değişince bozulabilir. Hesap, anahtar ve ücret gerekmiyor. README iki yol veriyor: hazır uzak adres (kimin işlettiği yazmıyor) ya da yerel kurulum.
- Ne yapar
- Asistana YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde tez aratıp okutur
- Tür
- MCP sunucusu (uzak ya da yerel, topluluk projesi)
- Nerede
- Claude Desktop, Google Antigravity, 5ire
- Araçlar
- 6 araç, hepsi okuma
- Dayanak
- Resmî API değil, sayfa ayrıştırma; site değişince bozulabilir
- Türkçe
- Tez verisi Türkçe ve İngilizce özetle gelir
- Ücret
- Ücretsiz (MIT); hesap ve anahtar yok
YÖK Tez MCP ne işe yarar?
MCP, yapay zekâ programlarının dış araçlara bağlanma standardıdır. Bu sunucu ile asistanına "şu konuda yazılmış tezleri bul" dersin; asistan YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde arar. Kodda altı araç var: çok ölçütlü tez arama (başlık, yazar, danışman, anahtar kelime, özet, yıl, üniversite; en çok üç anahtar kelime ve VE/VEYA), son eklenen tezler, anabilim dalı listesi ve anabilim dalına göre arama, tezin künyesi ve özeti (PDF indirmeden) ve izinli bir tezin PDF sayfasını Markdown olarak getirme.
6 aracın hepsi okuma; YÖK sitesi değişince bozulabilir.
README altı aracın yalnız ikisini listeliyor (arama ve PDF Markdown); altı sayısı koda göre. Künye aracının sunduğu atıf biçimleri APA, IEEE, MLA, Chicago ve Harvard.
Kime yarar: Tez taraması yapan öğrencilere, akademisyenlere ve araştırmacılara. Asistanın sunduğu özet ve atıfları kendi gözünle doğrula; bu bir akademik doğruluk garantisi değildir.
YÖK Tez MCP nasıl kurulur?
İki yol var: kurulumsuz uzak adres ya da bilgisayarında çalışan yerel kurulum. Adım ve komutlar README'den aynen alındı. README'de Claude Code için adım yok.
- Claude Desktop'ı aç.
- Settings sonra Connectors sonra Add Custom Connector yolunu aç.
- Name: YokTez MCP, URL:
https://yoktezmcp.fastmcp.app/mcpyaz ve Add'e tıkla.
README bu adresi kimin işlettiğini ve gizlilik koşulunu yazmıyor; arama sorguların o sunucudan geçer. Claude'un hangi planında özel bağlayıcı eklenebildiği bu README'den çıkmıyor.
Önkoşullar (README): Python 3.11, Git ve uv; Windows'ta Microsoft Visual C++ Redistributable. Settings sonra Developer sonra Edit Config ile claude_desktop_config.json dosyasını aç, mcpServers altına şunu ekle ve Claude Desktop'ı yeniden başlat:
› "YokTez MCP": { "command": "uvx", "args": ["--from", "git+https://github.com/saidsurucu/yoktez-mcp", "yoktez-mcp"] }Bu komut kodu GitHub ana dalından çeker ve sürümü sabitlemez. Kurmadan önce depoyu gözden geçir.
Agent oturumunda editörün yan panelindeki "…" menüsünden MCP Servers › Manage MCP Servers › View raw config yolunu aç ve mcp_config.json dosyasına şunu ekle:
› { "mcpServers": { "yoktez-mcp": { "serverUrl": "https://yoktezmcp.fastmcp.app/mcp/", "headers": { "Content-Type": "application/json" } } } }Tools › +Local alanında Tool Key olarak yoktezmcp, ad olarak YokTez MCP yaz ve komut alanına şunu gir; kaydet ve araçtan etkinleştir:
› uvx --from git+https://github.com/saidsurucu/yoktez-mcp yoktez-mcpAtlas kartındaki commit'e sabit bir claude mcp add satırı README'de yok ve 06.10.2026 tarihli bir düzeltmeden öncesine ait; o düzeltme YÖK'ün yenilenen sitesindeki ölü bağlantıları ele alıyor. Güncel ana dalı kullanman daha doğru.
YÖK Tez MCP nasıl kullanılır?
Kurduktan sonra YÖK Tez'i sohbette an ve araştırma sorunu yaz. Önce genel arama, sonra seçtiğin tezin künyesi, en son (gerekirse) tam metin.
!Tez metni ve özetleri güvenilmeyen içerik sayılmalı: içinde yönerge gibi görünen bir metin olabilir. Asistanın verdiği atıfları ve özetleri kaynakla karşılaştır.
YÖK Tez MCP hangi programlarda çalışır?
| Claude DesktopVar | Uzak adres özel bağlayıcı olarak ya da yerel yapılandırma dosyasıyla. |
|---|---|
| Google AntigravityVar | mcp_config.json içinde serverUrl ile. |
| 5ireVar | Yerel komutla. |
| Claude Code ve diğerleriNet değil | README'de adı geçmiyor; "belgede yok" demek "çalışmaz" demek değildir. |
YÖK Tez MCP neye erişir, veri nereye gider?
YÖK Ulusal Tez Merkezi'ndeki herkese açık tez künyeleri, özetleri, anabilim dalı listesi ve izinli tezlerin PDF içeriği. Hiçbir araç yazma yapmıyor; YÖK'e giriş ya da e-Devlet kullanılmıyor.
Resmî API yok: sunucu tez.yok.gov.tr sayfalarını tarayıcı kimliğiyle çağırıp HTML'i ayrıştırıyor (kaynak kodunda gördük). Kodda captcha ya da e-Devlet girişi yok; yalnız arama sayfasından bir oturum çerezi alıyor.
Yerel kurulumda araçlar bilgisayarında çalışır ve doğrudan YÖK'e bağlanır. Uzak adreste istekler ve arama sorguların o adresi işleten kişinin sunucusundan geçer; işletenin kim olduğu ve gizlilik politikası README'de yok.
PDF'ler bellekte önbelleğe alınır; disk önbelleği yalnız YOKTEZ_ENABLE_DISK_CACHE=true ile açılır (varsayılan kapalı).
Gelen tez metni, kullandığın yapay zekâ hizmetinin sunucusuna gider. GitHub Security Advisories taramasında yayımlanmış uyarı yok; bu "güvenli" demek değildir.
YÖK Tez MCP ücretsiz mi?
Evet. Yazılım MIT lisanslı; hesap, API anahtarı ya da ücret gerekmiyor. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nin kendi SSS'si de tezlere erişim için üyelik gerekmediğini ve tezleri indirmenin ücretsiz olduğunu yazıyor. Uzak adresi işletenin kullanım sınırı politikası yazmıyor.
- MIT: kodu kullanmak, değiştirmek serbest
- YÖK SSS: araştırma ve izinli tezin tam metni ücretsiz, üyeliksiz
- Yazarı çoğaltma ve yayım izni vermemiş tezlere Merkezden erişim yok
- Merkezin SSS'sinde otomatik erişim ya da telif koşulu için ayrı bir madde görünmüyor
Kaynak: README, LICENSE ve YÖK Ulusal Tez Merkezi SSS. SSS'ye göre hukuki dayanak 2547 sayılı Kanun Ek Madde 40 (7100 sayılı Kanun). Bu bir hukuki görüş değildir.
Sık sorunlar ve çözümleri
| Ne oluyor | Ne yapmalı |
|---|---|
| PDF indirme ya da sayfa okuma 404 veriyor | YÖK 2026 başında sitesini yenilemiş; eski tezDetay.jsp adresleri 404. 06.10.2026 tarihli bir düzeltme arama sonuçlarının adreslerini yeni tezBilgiDetay.jsp'ye çevirdi. Eski bir sürüm kurduysan ölü bağlantı üretebilir; güncelle. Kullanıcıların bildirdiği Issue #4 hâlâ açık; PDF okumanın şu an çalışıp çalışmadığı belirsiz. |
| Anabilim dalına göre arama sessizce 0 sonuç veriyor | Kullanıcıların bildirdiği Açık issue #3 (Ağustos 2026). Anabilim dalı kodunu listeleme doğru çalışıyor, arama boş dönüyor; düzeltildiği belgelenmedi. Genel aramayı dene. |
| Tezin metni gelmiyor | Yazarı yayım izni vermemiş tezlere Merkezden erişim yok; basılı kopya için üniversite kütüphanesi. |
| Windows'ta kurulum çalışmıyor | README: Microsoft Visual C++ Redistributable ve Python 3.11 gerekli; kurulumda "Add Python to PATH" işaretli olmalı. |
YÖK Tez MCP nasıl kaldırılır?
- Uzak bağlantı: Claude Desktop'ta eklediğin özel bağlayıcıyı kaldır.
- Yerel kurulum: claude_desktop_config.json ya da 5ire Tools listesinden
YokTez MCPgirdisini sil ve yeniden başlat.
uvx geçici ortam kullanır; uv önbelleğini temizleme adımı README'de yok.
Sık sorulan sorular
Bu YÖK'ün resmî MCP'si ya da resmî API'si mi?
Hayır. Topluluk projesi; YÖK Ulusal Tez Merkezi'nin web sayfalarını çağırıp HTML'ini ayrıştırıyor. Merkezin sayfalarında resmî bir API ya da MCP duyurusu görünmüyor.
Hesap, e-Devlet ya da captcha gerekiyor mu?
Kod e-Devlet girişi kullanmıyor ve captcha ile ilgili bir kod yok; yalnız arama sayfasından bir oturum çerezi alıyor. YÖK'ün SSS'si de araştırma ve tam metin için üye girişi gerekmediğini söylüyor.
Her tezin tam metnini alabilir miyim?
Hayır. Yalnız yazarın yayım izni verdiği tezler; izinsiz tezlere Merkezden erişim yok.
Kurulumsuz uzak adres güvenli mi?
README adresi veriyor ama kimin işlettiğini ve gizlilik koşulunu yazmıyor; arama sorguların o sunucudan geçer. Kendi bilgisayarında çalıştırmak bu belirsizliği kaldırır ama Python, uv ve Git kurulumu ister.
Kaç araç var?
Kodda 6 araç, hepsi okuma. README yalnız 2 tanesini listeliyor.
İlgili rehberler
Kaynaklar
Resmî kaynaklarda net olmayanlar: PDF okumanın bugün çalıştığı (issue #4 açık) · uzak adresi kimin işlettiği ve gizlilik koşulu · YÖK'ün otomatik erişim ve telif koşulu · Claude'un hangi planında özel bağlayıcı eklenebildiği · Claude Code'da çalıştığı · OSV taraması. Her biri ilgili bölümde yazılı.

