Markalarla konuşurken en sık duyduğum cümle şu: "Şu hesabın 200 bin takipçisi var, onunla çalışalım." Kampanya biter, indirim kodu üç kez kullanılmıştır ve herkes birbirine bakar. Çoğu zaman sorun ürün değildir, içerik de değildir.
Sorun seçimdir.
Bu yazıda influencer marketing'in ne olduğunu, doğru hesabı nasıl bulacağını ve bir hesabın kitlesine anlaşmadan önce nasıl bakacağını anlatacağım. Reklam etiketi konusunu da atlamıyorum, çünkü Türkiye'de bunun yazılı bir kuralı var ve sorumluluk yalnızca içerik üreticisinde değil.
Klasik reklamla arasındaki fark, mesajı kimin söylediği. Instagram reklamında konuşan sensin ve izleyen bunun reklam olduğunu bilir. Influencer iş birliğinde de reklam olduğu yazılı durur (durmalı, aşağıda anlatacağım), ama anlatan kişi izleyicinin aylardır takip ettiği biri. Yani aslında o kişinin güvenini ödünç alıyorsun. Ödünç alınan şey yanlış kullanılınca da çabuk bozuluyor.
Bir de baştan söyleyeyim: influencer marketing her ürüne uymuyor. Gösterilerek, denenerek anlatılabilen ürünlerde iyi çalışıyor. Kozmetik, yemek, ev eşyası, bir mekân, bir uygulama. Bir muhasebe yazılımını yaşam tarzı hesabına anlattırmak ise bence çoğu zaman parayı yakmanın şık bir yolu.
Micro influencer, takipçisi görece az ama belli bir konuya ya da topluluğa konuşan içerik üreticisidir. Bir şehrin yemek hesabı ya da yeni annelerin takip ettiği bir hesap gibi. Kaç takipçiden sonra "mikro"nun bitip "makro"nun başladığının resmî bir tanımı yok. Ajanslar farklı eşikler kullanıyor ve açıkçası ben bir sayıya bağlanmayı sevmiyorum.
Benim baktığım şey takipçi sayısından çok kitlenin kime benzediği. İzmir'de bir kahvaltı mekânı açıyorsan, İzmir'de yaşayan ve her hafta sonu yeni bir yer deneyen 15 bin kişilik bir hesap, Türkiye'nin her yerinden takip edilen milyonluk bir hesaptan daha çok iş görebilir. Milyonluk hesabın izleyicilerinin büyük kısmı o kapıdan hiç girmeyecek.
Büyük hesap ne zaman mantıklı? Yeni bir ürünü kısa sürede geniş bir kitleye duyurmak istiyorsan ve bütçen buna yetiyorsa. Yine de ilk kampanyada birkaç küçük hesapla başlamanı öneririm, çünkü karşılaştırma yapabiliyorsun. Tek büyük hesapla çalıştığında kampanya kötü giderse bunun hesaptan mı yoksa mesajdan mı kaynaklandığını ayıramıyorsun. Beş hesapta hangisinin çalıştığı çok daha çabuk ayrışıyor.
En iyi başlangıç noktası, müşterilerinin zaten takip ettiği hesaplar. Bulma sitelerine ve arama çubuğuna geçmeden önce oraya bak.
Ben şu sırayla ilerliyorum. Önce markayı kendiliğinden etiketleyen, ürünü kimse istemeden paylaşmış hesaplara bakarım; listenin en değerli kısmı bunlardır, çünkü ürünü zaten sevmişler. Sonra komşu markalara geçerim: senin müşterine satan ama rakibin olmayan markalar kimlerle çalışıyor? Profillerdeki "etiketlenenler" bölümü bunu görmek için yeterli. Hashtag ve konum aramaları en sona kalır, çünkü orada gürültü çok.
Influencer bulma siteleri de var ve aday listesi çıkarmayı gerçekten hızlandırıyorlar. Ama liste işin başı. Bir influencer ajansı ile çalıştığında ödediğin şeyin büyük kısmı da o listeden sonraki emek: her adayın kitlesine tek tek bakmak.
Şimdi "Profillerine zaten bakıyorum, gayet iyi görünüyorlar" diyebilirsin. Sorun tam olarak bu. Profil, iyi görünmek için düzenlenmiş bir vitrin.
Kesin olarak anlaşılmaz, ama sayılar çoğu zaman ipucu verir. Satın alınmış takipçi profilde görünmez; görünen şey, izlenmenin ve yorumların takipçi sayısını tutmamasıdır.
@sehir.lezzetleri.ornek
Yemek · mekân önerileri · 180 B takipçi
Mantığı şu: takipçi ucuz, izlenme pahalı. Satın alınan takipçi video izlemez, cümle kuran yorum yazmaz. Bu yüzden ilk baktığım şey son Reels'lerin izlenmesinin takipçi sayısıyla orantılı olup olmadığı. İkincisi yorumların kendisi: birbirinin kopyası, tek kelimelik, konuyla ilgisiz yorumlar kötü işaret. Üçüncüsü, bence en çok şey söyleyen sinyal, hesabın sponsorlu paylaşımlarının organik paylaşımlarına göre nasıl karşılandığı. Kitle markalı içerikte çekiliyorsa, senin içeriğinde de çekilecektir.
Bunları elle saymak zahmetli. O yüzden kendi işimiz için bir araç geliştirdik ve herkese açtık: ücretsiz Instagram hesap analizi. Kullanıcı adını yazıyorsun, araç hesabın son 90 gündeki içeriklerine bakıp etkileşim oranını, izlenme ile takipçi uyumunu, paylaşım düzenini ve sponsorlu içeriklerin organiklere göre performansını çıkarıyor. Giriş istemiyor. Yalnızca profesyonel hesaplarda (işletme ya da içerik üreticisi) çalışıyor, çünkü veri Meta'nın bu hesaplar için açtığı herkese açık bilgiden geliyor.
Aracı yaparken öğrendiğim bir şeyi de söyleyeyim. Meta'nın bu herkese açık verisi bazı gönderilerde beğeni sayısını gerçekte olandan çok daha düşük döndürüyor; yorum ve izlenme doğru gelirken beğeni gelmiyor. Bunu Eylül 2026'nın başında canlı Instagram sayfalarıyla gönderi gönderi karşılaştırarak gördük. Yani hiçbir analiz aracı, bizimki dahil, sana kesin hüküm vermez. Şüpheli sinyali gösterir, kararı yine bir insan verir.
Anlaşmadan önce 8 kontrol
0/8Aklındaki hesap için maddeleri tek tek işaretle; sonunda anlaşmaya hazır olup olmadığını göreceksin.
Evet var. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, Mayıs 2021'de sosyal medya etkileyicileri için bir kılavuz yayımladı: markayla ticari bir ilişki varsa paylaşımın reklam olduğu açık ve ilk bakışta fark edilecek biçimde belirtilmeli. Bakanlığın duyurusunda örnek ifadeler de geçiyor: "#Reklam", "#Reklam/Tanıtım" ya da "@marka ile iş birliği". Story gibi kısa süre görünen içerikte ifade paylaşım boyunca durmalı; videoda sürekli ya da başlıkta veya açıklamada yer almalı.
Karşılığın para olması gerekmiyor. Ücretsiz ürün, indirim ya da hediye de ticari ilişki sayılıyor. Kılavuz ayrıca denenmemiş bir ürünü denenmiş gibi önermeyi ve sahte hesaplarla etkileşim üretmeyi de yasaklıyor.
Instagram'ın kendi aracı da var: "Ücretli ortaklık" etiketi. Instagram'ın yardım sayfasına göre organik markalı içerikte bu etiketin kullanılması gerekiyor ve etiket gönderi, Reels, Stories ve canlı yayında kullanılabiliyor. Platform etiketinin tek başına kılavuzdaki şartı karşılayıp karşılamadığı konusunda net bir resmî yorum görmedim. O yüzden ben ikisini birlikte istiyorum: platformun etiketi ve açıklamanın en başında Türkçe "#reklam".
"Doğal dursun, reklam yazmasın" isteğini hâlâ duyuyorum. Gizli reklam ortaya çıktığında kaybedilen şey olası cezadan büyük oluyor: o kitlenin markana duyduğu güven.
Tipik bir kampanya, ilk görüşmeden rapora kadar bir buçuk iki ay sürer. Sıra aşağı yukarı şöyle:
Bir influencer kampanyasının akışı
Amaç ve ölçüm
Kampanya satış için mi, yeni ürün duyurusu için mi, mağaza ziyareti için mi? Buna göre neyin sayılacağı baştan yazılır: indirim kodu, takipli bağlantı ya da kasada sorulan tek bir soru.
Aday listesi ve analiz
Hesaplar taranır, her biri tek tek incelenir. Kitlesi şüpheli ya da sponsorlu içerikleri karşılık bulmayan hesap burada elenir.
Anlaşma ve brif
Ücret, içerik sayısı, yayın tarihi, içeriği reklamda kullanma hakkı ve rakiple çalışmama süresi yazıya dökülür. Brif kısa tutulur: söylenmesi ve söylenmemesi gerekenler.
Yayın ve etiket kontrolü
Paylaşımın tarihinde ve reklam ibaresiyle çıktığı kontrol edilir.
Ölçüm ve karar
Hangi hesap kod, ziyaret ve satış getirdi? Rapor, bir daha kiminle çalışılacağını söylemeli.
Brif konusunda bir çekincem var. Pek çok marka metni kelimesi kelimesine yazıp okutmak istiyor. O zaman izleyici bir reklam görüyor ve kaydırıyor. Metni harfiyen okutacaksan açık konuşayım, doğrudan reklam ver, daha ucuza gelir. İçerik üreticisine ürünü ve sınırları anlat, anlatım biçimini ona bırak; kitlesini senden iyi tanıyor.
Ölçümde de dürüst olmak gerekiyor. Story'yi görüp üç gün sonra mağazaya gelen kişi koda yansımaz. Bu kısım hep eksik ölçülecek. Raporda bunu "ölçülemeyen" diye ayrıca yazmak, havadan bir "erişim değeri" hesaplamaktan iyidir. İyi giden bir içeriği sonradan reklamla daha çok kişiye taşımak da mümkün; Instagram reklamının kurulum tarafını Instagram reklamı nasıl verilir rehberinde anlattım.
Sabit bir tarife yok. Ücreti hesabın kitlesi ve etkileşimi, içerik türü, içeriği reklamda kullanma hakkı ve münhasırlık belirliyor; aynı takipçi sayısındaki iki hesabın isteği birbirinden çok farklı olabiliyor.
İnternette dolaşan "takipçi başına şu kadar lira" formüllerine güvenmiyorum. Hem nereden çıktıkları belli değil hem de takipçi sayısını ödüllendiriyorlar, yani sahte takipçinin en çok işe yaradığı yeri. Teklif alırken kalemleri ayrı ayrı sor. Tek bir story ile üç Reels'lik bir paket aynı emek değil. İçeriği kendi hesabında ya da reklamda kullanmak istiyorsan bunun süresi ayrıca konuşulur. "Üç ay rakiple çalışma" dersen ücret artar, bu da normal.
Bütçe küçükse ürün karşılığı iş birliği yaygın. Burada sık karıştırılan bir nokta var: para ödenmedi diye paylaşım reklam olmaktan çıkmıyor, etiket kuralı aynen geçerli. Ajansla çalışıyorsan teklifte iki kalem ayrı durmalı: içerik üreticilerine ödenen ücret ve ajansın kendi hizmet bedeli. Hangisinin neye ödendiği görünmüyorsa sor.
İkisi de olur. Karar çoğu zaman hesap sayısına ve senin bu işe ayırabileceğin zamana bağlı.
Doğrudan çalışırsan
Influencer ajansıyla çalışırsan
Bir-iki hesapla deneme yapacaksan kendin başlayabilirsin; yukarıdaki kontrol listesi bunun için yeterli bir çerçeve. Birden çok hesapla, düzenli ve satışa bağlı bir program kuracaksan bir influencer marketing ajansı seçim ve ölçüm tarafında zaman kazandırır. Kazandırır diyorum, viral olmayı garanti etmez. Bunu garanti eden birini görürsen soru sormaya devam et.
Bir de sıralama meselesi var. Influencer'ın yönlendirdiği kişi profiline geldiğinde ne görecek? Son paylaşım üç ay önceyse ya da yorumlar cevapsız duruyorsa, gelen ilgi orada söner. O durumda önce sosyal medya yönetimi tarafını toparlamak gerekiyor.
Herkese uyan bir rakam yok. Ücret hesabın kitlesine ve etkileşimine, içerik türüne, kullanım hakkına ve münhasırlığa göre değişiyor. Teklifleri kalem kalem istemek, farklı hesapları karşılaştırmanın tek sağlıklı yolu.
Resmî bir eşik yok; ajanslar ve platformlar farklı aralıklar kullanıyor. Önemli olan sayıdan çok, hesabın belli bir konuya ya da topluluğa konuşması ve o topluluğun senin müşterine benzemesi.
Evet. Reklam Kurulu'nun kılavuzuna göre ücretsiz ürün, indirim ya da hediye de ticari ilişki sayılıyor. Paylaşımda reklam olduğu açıkça belirtilmeli.
Aday bulmak için işe yarar, küçük ve tek seferlik işlerde yetebilir de. Ama sitenin verdiği liste, kitlesi incelenmemiş bir liste. Her adaya ayrıca bakman gerekiyor.
Her hesaba ayrı indirim kodu ve takipli bağlantı ver; kod kullanımı ve bağlantıdan gelen satışlar hesap bazında ayrışır. Story'yi görüp günler sonra doğrudan gelen müşteri koda yansımaz, bu kısım hep eksik ölçülür.
Son güncelleme: 27 Eylül 2026. Reklam Kurulu'nun kuralları ya da platform etiketleri değişirse bu rehberi güncelliyorum.
Meta 29 Eylül 2026'dan itibaren içerik üreticilerinin Instagram canlı yayınlarını markaların ortaklık reklamı olarak yayınlamasına izin verdi; Creator Marketing Hub da küresel açıldı.
Siteyi geliştirmek ve reklam performansını ölçmek için çerez kullanıyoruz. Ölçüm ve reklam çerezleri yalnızca siz kabul ederseniz çalışır. Ayrıntılar Gizlilik Politikası ve KVKK Aydınlatma Metni içinde.
